Hüseyin Özkök – AJANSSPOR
Aşırı borç sarmalındaki büyük kulüpler bu borçlarla başa çıkabilmek için çeşitli formüllere baş vurarak kulüplere girdi sağlamaya çalışıyorlar. Bunların başında sermaye artırımı ve kulübe ilişkin şirketlerin pay satışı geliyor. Fenerbahçe Spor Kulübü, kulübe ilişkin şirketin pay satışını duyururken Beşiktaş da SPK’dan sermaye artırımına onay çıktığını açıkladı.
Peki UEFA bu işe nasıl bakıyor.
Kulüplerin temel olarak futboldan kazandığı oyuncu satışı, yayın hakları, tribün ve sponsorluk gelirleri üzere girdilerini baz alan UEFA’nın bu çeşit gelirleri kabul edip etmediği, bilhassa şimdiki ismiyle Kulüp Lisanslama ve Finansal Sürdürülebilirlik Düzenlemeleri çerçevesinde karmaşık bir mevzu. Genel olarak UEFA’nın prensibi, kulüplerin sportif başarıyı finansal olarak sürdürülebilir bir temele oturtmaları. Bu bağlamda futbol dışında el edilen gelirler muhakkak kıstaslar çerçevesinde kabul edilebiliyor. Ancak birtakım durumlarda da bununla ilgili bildirimlere cezalar verebiliyor.
Örneğin; UEFA Barcelona’ya gelecekteki yayın gelirlerini bir kısmını satıp gelir göstermesi nedeniyle 500.000 Euro cezaya çarptırdı ve bu ceza CAS’ta da onandı. Öteki yandan Chelsea kulübü geçtiğimiz günlerde bayan futbol ekibinin 200 milyon Sterline Chelsea’nin sahiplerine ilişkin öteki bir şirkete satıldığını duyurdu. UEFA bu tip mutabakatlı satışları kabul etmezken Premier Lig, aşikâr kıstaslar doğrultusunda kabul edebiliyor.
Sermaye Artırımı:
UEFA ekseriyetle sermaye artırımı yoluyla elde edilen gelirleri kabul ediyor. Lakin burada değerli olan, sermaye artırımının gerçek bir yatırım yahut yapay olarak şişirilmiş bir kaynak yaratma gayreti olup olmadığıdır.
UEFA, kulüp sahiplerinin yahut ilgili tarafların yaptığı sermaye enjeksiyonlarını yakından inceleyebilir. Gaye, bu fonların kulübün uzun vadeli finansal sıhhatini desteklemesi ve Finansal Sürdürülebilirlik kurallarını (özellikle başa baş kuralını) dolaylı yoldan ihlal etmemesidir.
Eğer sermaye artırımı bağımsız yatırımcılardan geliyorsa ve piyasa şartlarına uygunsa, UEFA tarafından daha olumlu karşılanma mümkünlüğü var.
Hisse Satışı:
Kulüp paylarının satışı yoluyla elde edilen gelirler de UEFA tarafından prensip olarak kabul edilebilir. Bu, kulübe değerli bir finansal kaynak sağlayabilir.
Ancak burada da dikkat edilmesi gereken noktalar vardır:
Gerçek Kıymet:
Hisse satışının piyasa pahasına uygun olup olmadığı incelenebilir. İlişkili taraflara yapılan kuşkulu düşük yahut yüksek kıymetli satışlar sorgulanabilir.
Yatırımcıların Niteliği:
Yeni hissedarların kim olduğu ve finansal yapıları da UEFA’nın değerlendirmesinde rol oynayabilir. Maksat, kulübün denetiminin şeffaf ve sürdürülebilir yatırımcılar tarafından sağlanmasıdır.
Gelirin Kullanımı:
Hisse satışından elde edilen gelirin nasıl kullanılacağı da değerlidir. Bu gelirin kısa vadeli borçları kapatmak yahut transfer harcamalarını finanse etmek için kullanılması durumunda, UEFA kulübün uzun vadeli finansal sürdürülebilirliğini göz önünde bulunduracaktır.
Özetle UEFA, hem sermaye artırımı hem de pay satışı yoluyla elde edilen gelirleri prensip olarak kabul eder. Lakin her iki durumda da şeffaflık, gerçek paha, yatırımcıların niteliği ve elde edilen gelirin sürdürülebilir kullanımı üzere faktörler UEFA’nın incelemesine tabidir. UEFA’nın temel gayesi, kulüplerin finansal olarak sürdürülebilir olmasını sağlamak ve rekabetin adil bir biçimde yürütülmesine katkıda bulunmaktır. Bu nedenle, her türlü finansal hareketlilik bu hedefler doğrultusunda kıymetlendirilir.
